Algemene vakbegrippen

Valstopsysteem

Het valstopsysteem is een valbeveiligingsmaatregel voor werknemers die op gevaarlijke hoogtes werken, bijvoorbeeld tijdens dakwerkzaamheden, riggen en op vele andere werkterreinen. Het wordt meestal uitgevoerd als aanlijnbeveiliging en mag alleen worden gebruikt door getrainde gebruikers die beschikken over geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen (PBM). In de DGUV Regel 112-198 “Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen” wordt het begrip dan ook aangeduid als “persoonlijke valbeveiligingssystemen voor het opvangen van een vrije val, waarbij de vangstootkrachten die tijdens het opvangen op het lichaam van de gebruiker inwerken, worden beperkt tot een aanvaardbaar niveau.” In overeenstemming hiermee stelt het inmiddels ingetrokken voorschrift BGI 826 letterlijk dat “een valstopsysteem een val niet voorkomt. Het vermindert echter als het correct gebruikt wordt, de gevolgen van een val.” Valstopsystemen zijn echter niet identiek aan opvangvoorzieningen. Daarmee worden volgens de technische regels voor werkplekken ASR A2.1 systemen als vangnetten en beschermende wanden of steigers bedoeld.

Volgorde van valbeveiliging

Valstopsystemen worden toegepast als er geen collectief beschermende voorzieningen zijn en een individuele valbeveiliging uitgevoerd als fall restraint of retentiesysteem niet in aanmerking komt. Dat kan het geval zijn als er direct naast de valrand moet worden gewerkt, bijvoorbeeld aan de goot, of wanneer looppaden te smal zijn om de aanlijnbeveiliging op een veilige lengte in te korten, bijvoorbeeld op smalle uitstekende delen aan gevels of op onderhoudsbruggen aan kraanbanen en vergelijkbare constructies. In tegenstelling tot de collectieve valbeveiliging kan een valstopsysteem waarbij de gebruiker zich met zijn PBM zekert aan de aanwezige aanlijnvoorzieningen alleen worden gebruikt door getraind personeel.

Varianten van valstopsystemen

Er zijn valstopsystemen in verschillende uitvoeringen. Typische varianten zijn:

  • valstopsystemen met valdemper;
  • valstopsystemen met valstopapparaat;
  • valstopsystemen met meelopende valbeveiliging met starre ankerlijn  (klimbeveiligingsvoorziening);
  • valstopsystemen met meelopende valbeveiliging met flexibele ankerlijn (lijnverkorter).

De verschillende uitvoeringen stellen ook verschillende eisen aan de gebruiker. Op een bandvaldemper gebaseerde valbeveiligingen rekken precies zo ver uit dat de optredende krachten gereduceerd worden tot 6 kN. Een bandvaldemper scheurt bijvoorbeeld open, zodat de valdiepte wordt verlengd met een vooraf bepaalde lengte. Bij het aanpassen van de lengte van het verbindingsmiddel moet rekening worden gehouden met deze extra afstand. Valstopapparaten daarentegen werken net als een autogordel, zodat de valdiepte slechts licht toeneemt.

Snelle borging na een val

Als een persoon na een val in een valstopsysteem hangt is een snelle redding heel belangrijk. Al na enkele minuten bestaat er namelijk risico op een hangtrauma met mogelijk dodelijke afloop.

Meer over het thema
keyboard_arrow_up